Copyrights © 2021 by Okręg Małopolski PZD w Krakowie All rights reserved.
Problem opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe w Wieliczce stał się przykładem szerszego problemu, który może dotknąć ROD w całej Polsce. Polski Związek Działkowców konsekwentnie podejmuje działania prawne, społeczne i legislacyjne, aby skutecznie chronić działkowców przed obciążeniami, które mogą zagrozić funkcjonowaniu ogrodów, a działkowcy mają możliwość udzielenia w tym procesie realnego wsparcia.
W 2025 roku Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka, działając jako organ reprezentujący gminę, ustalił nowe opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe. PZD nie zaakceptował tego rozwiązania i od początku podejmuje działania zmierzające do ochrony interesów działkowców oraz zakwestionowania zasadności takiego obciążenia. Kwestionowana jest zasadność działań podjętych przez władze samorządowe i od początku podejmowane są kroki zmierzające do ochrony interesów działkowców. W pierwszej kolejności podjęto próbę podważenia zasadności oraz wysokości opłat na drodze prawnej. Zgodnie z procedurą przewidzianą w ustawie o gospodarce nieruchomościami złożono wnioski o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona albo powinna zostać ustalona w innej wysokości. Wobec niekorzystnych dla stowarzyszenia rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego, PZD skorzystał z możliwości wniesienia sprzeciwu zgodnie z regulacjami zawartymi we wspomnianej uprzednio ustawie o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji sprawy zostały skierowane do sądów powszechnych i obecnie są przez nie procedowane. W jednym ze wskazanych postępowań, w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, gmina oświadczyła, że nie widzi możliwości zawarcia ugody, nie wykazując jednocześnie gotowości do podjęcia rozmów ani przedstawienia stanowiska, które mogłoby stanowić podstawę do dalszych negocjacji.
Równolegle PZD podejmował liczne próby rozwiązania problemu w drodze dialogu z samorządem lokalnym. Zorganizowane zostało spotkanie władz Okręgu Małopolskiego PZD z przedstawicielami Burmistrza Wieliczki. Rozmowy te z uwagi na nieustępliwe stanowisko gminy nie doprowadziły do zawarcia ugody. Wobec tego działania zostały rozszerzone o poziom społeczny i parlamentarny. Prezes Okręgu Małopolskiego PZD odbywa spotkania z posłami celem naświetlenia im problemu. Dodatkowo każdy z wielickich ogrodów prowadził zbiórkę podpisów działkowców i mieszkańców gminy pod listą poparcia dla stanowiska PZD. Był to ważny sygnał, że ROD nie są sprawą wyłącznie działkowców. Ogrody są częścią lokalnej przestrzeni, służą mieszkańcom i realizują funkcje społeczne, rekreacyjne oraz ekologiczne. Sami działkowcy podejmowali również działania zmierzające do pozyskania poparcia parlamentarzystów dla zmian przepisów. Jednocześnie Okręgowa Rada Małopolska PZD w Krakowie przyjęła stanowisko, w którym sprzeciwiła się obciążaniu ROD w Wieliczce wysokimi opłatami. Wskazano w nim na szczególny charakter prawny użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz PZD bezpłatnie i bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek opłat w przyszłości oraz na fakt, że prawa do gruntów zostały nabyte zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i w określonych warunkach prawnych.
PZD będzie kontynuował zdecydowane działania prawne w toczących się sprawach sądowych, działania legislacyjne oraz rozmowy z parlamentarzystami i samorządami. Ochrona rodzinnych ogrodów działkowych nie może opierać się wyłącznie na działaniach organów stowarzyszenia. Ważną rolę mają do odegrania sami działkowcy, którzy mogą aktywnie zabiegać o poparcie dla ROD w swoich lokalnych społecznościach. Warto rozmawiać z mieszkańcami, radnymi i innymi przedstawicielami samorządu, przedstawiając rzeczywiste znaczenie ogrodów dla miasta i jego mieszkańców. Z informacją o problemie warto wychodzić poza teren ogrodu. Organizowanie spotkań z mieszkańcami, zbieranie podpisów pod listami poparcia, kierowanie petycji do władz samorządowych czy zapraszanie radnych na teren ROD może pokazać, że wysokie opłaty nie są wyłącznie problemem kilkudziesięciu czy kilkuset działkowców, ale kwestią dotyczącą całej lokalnej społeczności.
Równie istotny jest bezpośredni kontakt z parlamentarzystami. Działkowcy powinni wykorzystywać spotkania posłów i senatorów z mieszkańcami, dyżury parlamentarne, spotkania organizowane na terenie gminy, a także wydarzenia odbywające się w ROD. Dni Działkowca, jubileusze ogrodów czy inne wydarzenia ogrodowe są dobrą okazją do zapraszania parlamentarzystów i przedstawicieli samorządu oraz przedstawiania im problemu opłat za użytkowanie wieczyste. Warto oczekiwać od parlamentarzystów nie tylko deklaracji poparcia, ale również konkretnych działań: interwencji, wystąpień do właściwych ministerstw, składania interpelacji i zapytań oraz poparcia zmian legislacyjnych postulowanych przez PZD.
Najważniejsze jest jednak połączenie wszystkich wyszczególnionych działań. PZD będzie prowadził działania prawne i legislacyjne, natomiast działkowcy mogą wzmacniać je poprzez aktywność społeczną i obywatelską. Im większe będzie zainteresowanie mieszkańców, radnych i parlamentarzystów, tym silniejszy będzie argument, że ochrona ROD jest sprawą publiczną, a nie wyłącznie wewnętrznym problemem środowiska działkowców.
sporządzili
r.pr. Marta Żurek
r.pr. Jakub Merchut
Polski Związek Działkowców
stowarzyszenie ogrodowe w Warszawie